De keukentafel als motor
Tijdens de eerste bijeenkomst in Doorn merkten we dat er simpelweg te veel onderwerpen waren om allemaal tegelijk te bespreken.
Stroomuitval, brandveiligheid, kwetsbare buren, communicatie… Het was te groot voor één groep, maar juist perfect om in kleine, betrokken clubjes te verkennen.
Daarom plaatste de startgroep na die eerste bespreking een nieuwe oproep in de buurtapp in Doorn: ‘Wie wil meedenken over het thema elektriciteitsuitval of stroomuitval?’
Daar hoefde ik niet lang over na te denken,’ vertelt Jurriaan
Coomans. ‘Dat is precies mijn wereld. Ik werk bij netbeheerder Alliander, vind het onderwerp heel interessant en wist: hier kan ik iets nuttigs inbrengen. Dus stak ik mijn virtuele hand op.
Roeland, een buurman die bij een energieleverancier werkt, deed hetzelfde. We sloten aan bij het groepje bewoners dat al was begonnen met nadenken over een weerbare buurt.’
Zo werd het concept ‘keukentafel’ geboren: een paar bewoners die op natuurlijke wijze een werkgroep vormen, omdat ze zich buigen over één vraagstuk met betrekking tot weerbaarheid.
Niet omdat ze experts zijn, maar omdat ze iets met het onderwerp hebben. Samen zoeken ze uit wat het effect is van een specifieke noodsituatie en welke concrete voorbereidingen de buurt daarvoor kan treffen. Iedereen brengt iets mee. Kennis, vaardigheden of gewoon tijd en betrokkenheid. De kracht zit in de eenvoud: mensen gaan samenzitten – gewoon aan iemands keukentafel –, delen hun vragen en ontdekken dat ze samen meer weten dan ieder voor zich.
Op de planning staan nog keukentafels over water en voeding en over onderhoud. De structuur is licht en flexibel.
Geen statuten, geen verplichtingen, maar wel een gezamenlijk doel: een weerbare buurt. Elke keukentafel heeft een tafelhost: een bewoner die uitnodigt, doorvraagt en structuur houdt. Zo blijft het praktisch én is er een gedeelde verantwoordelijkheid.
Er is geen hiërarchie tussen de tafels. Elke tafel werkt op z’n eigen manier. Wel leren ze graag van elkaar. Eens per kwartaal komt de ‘coördinatietafel’ bijeen, waar de verschillende tafelhosts ervaringen uitwisselen. Daar ontdekken ze ook waar de overlap zit. Zo komen ze samen tot acties waar iedereen wat aan heeft.
Nieuwe onderwerpen dienen zich vanzelf aan als er weer iets in het nieuws verschijnt. En als de energie daalt of alles wel is uitgezocht, dan wordt het tijd om de keukentafel – en de bijbehorende appgroep – op te heffen.
Praktische tips
- Houd de groep klein.
Vijf tot zeven mensen is ideaal, maar met twee kun je ook
beginnen. Mensen haken vanzelf aan als het concreter wordt. - Verdeel de taken en houd het praktisch.
Wie bewaakt het proces, houdt contact met de buurt of legt iets vast? Zorg voor kleine, haalbare stappen. - Maak korte verslagen.
Een paar zinnen over wat er is besproken delen via WhatsApp of Signal. - Bewaak de vrijwilligheid.
Gun mensen de ruimte om – tijdelijk of definitief – minder
actief te zijn. - Deel de inzichten.
Bijvoorbeeld tijdens een thema-avond, via een vlog of in een flyer. Maak na elke keukentafelbijeenkomst een kort verslag voor de buurt in de WhatsApp- of Signalgroep. - Wees ondernemend.
Organiseer een demo, nodig een expert uit, test een idee uit, doe een experiment. Klein is ook goed!